02-12-07

sp.a pittem pleit voor gelijkheid in de waterzuivering

1. Probleemstelling In 1991 zuiverde België slechts 30 % van zijn afva lwater. Dankzij een aantal investeringen bedroeg de zui-veringsgraad in 2005 al 64 %. Dat is nog altijd te weinig. Eén pijnpunt is de aansluiting van de gezinnen op de riolering. Omwille van praktische en financiële redenen is het echter niet altijd mogelijk of aangewezen om woningen aan te sluiten op het openbare riolerin gsnetwerk. Dan zijn de in dividuele afvalwaterbehan-delinginstallaties (beter bekend als IBA’s) een oplossing. sp.a beschouwt waterzuivering als een openbare dienst . Mensen die een IBA moeten installeren, moeten gelijk behandeld worden tegenover mensen wiens woning aangesloten wordt op de riolering. In deze ach-tergrondnota gaan we na hoe dit concreet vorm kan krijgen. 2. Achtergrond: invoering IBA’s in zones waar geen collectieve zuivering zal komen De Europese richtlijn over de behandeling van stedelijk afvalwater verplicht elke lidstaat om tegen uiterlijk 1998 al het afvalwater van agglomeraties van meer da n 10.000 inwoners te zuiveren. Vanaf 2005 diende dit ook te gebeuren voor het afvalwater van agglomer aties van meer dan 2000 inwoners. Ons land werd al door het Europees Hof van Justitie veroordeeld wegens het niet naleven van deze richtlijn. Recent heeft de Europese Commissie bijkomende opheldering gevraagd en ermee gedreigd ons land opnieuw voor het Eu-ropees Hof van Justitie te dagen om dwangsommen te eisen. De Europese Kaderrichtlijn Water legt de Europese li dstaten op om tegen eind 2015 een goede toestand voor oppervlaktewater en grondwater te bereiken. Uit het ‘ Jaarrapport Water’1 van de Vlaamse Milieumaat-schappij (VMM) blijkt dat het aantal meetpunten dat vo ldoet aan de basiskwaliteitsnorm niet significant toenam in 2006. De waterkwaliteit in het Vlaams Gewe st is gestabiliseerd. In 2005 lag de zuiveringsgraad (het percentage inwoners waarvan het afvalwater werd gezuiverd) slechts op 64,4%2. Zoneringsplannen zijn momenteel in openbaar onderzoek bij de gemeenten. Definitief goedgekeurde plan-nen worden medio 2008 verwacht. De zoneringsplannen bepalen waar er riolering moet komen (collectieve zuivering) en waar burgers zelf een individuele af valwaterbehandelinginstallatie (IBA) moeten plaatsen (individuele zuivering). In het buitengebied moeten er volgens de huidige plannen ongeveer 49.000 IBA’s bijkomen. Na de opmaak van de zoneringsplannen zullen uitvoeringsplannen worden opgemaakt. Die uitvoerings-plannen zijn de eigenlijke investeringsplannen en zu llen ook opleggen hoe en wanneer er rioleringen ko-men. De plannen zijn het gevolg van een amendement van sp.a in het Decreet Diverse Bepalingen van 20053. Zoneringsplannen en uitvoeringsplannen bevatten bindende bepalingen na de goedkeuring ervan door de Vlaamse Regering. In de op te stellen uitvoeringspla nnen moet een fasering worden voorzien op basis van kosteneffectiviteit om de gewenste ‘ goede waterkwaliteit’ te bereiken tegen 2015, zoals opgelegd door de Europese Richtlijn. Normaliter komt dit er op neer dat in eerste plaats de aansluitingsgraad (meer riolerin-gen en vooral meer aansluitingen van aangelanden op die riolering) en de zuiveringsgraad (meer zuivering van het gecollecteerde water) word en verhoogd en enkel in welbepaal de kwetsbare gebieden IBA’s ver- 1 http://www.vmm.be/water/publicaties/jvs_water_2006.html 2 Cijfers VRIND 3 In uitvoering van één of meerdere zoneringsplannen wordt een gebiedsdekkend uitvoeringsplan per zuiveringsgebied opgemaakt waarin de uitvoering en de timing van de projecten met betrekking tot respectievelijk de gemeentelijke en bovengemeentelijke saneringsverplichting geregeld zijn, evenals de noodzakelijke afstemming van de projecten. Deze zonerings- en uitvoeringsplannen worden bindend voor derden na goedkeuring door de Vlaamse Regering.2plicht zullen worden gesteld. Wie dan toch voorwerp wordt van deze IBA-plicht op korte termijn zal dit waarschijnlijk als vrij willekeurig ervaren. De geschatte prijs voor de aanleg van een IBA bedraagt 5.500 euro per IBA (excl. BTW) – zonder onderhoud (naar schatting 300 euro/jaar) en el ektriciteitsverbruik (naar schatting 150 euro/jaar). Veel IBA’s voldoen niet aan de kwaliteitsnormen, worden slecht aangel egd of onderhouden, worden ondoelmatig door toe-voegen van schadelijke chemische pr oducten in het afvalwater of worden door de bewoner afgekoppeld van het elektriciteitsnetwerk. 3. Standpunt sp.a We moeten een garantie hebben over de opmaak en de timing van de uitvoeri ngsplannen. Deze plannen moeten ook een prioritisering bevatten met timing voor zowel de collectieve zuiv ering (riolering) als de IBA’s. Uitgangspunt moet, zoals de Europese Richtlijn v oorziet, de kosteneffectiviteit zijn. Dit betekent dat een groot deel van de middelen de komende jaren naar de aansluitingsgraad zullen gaan, eerder dan naar een massale investering in IBA’s. In sommige gevallen zijn andere oplossingen voldoende. In Nederland worden 4 ‘klassen’ 4 van IBA’s ingezet, naargelang de kwetsbaarheid van het gebied en de druk daarop van de huishoudens. Waar mogelijk moet dit gebeuren met drukleidingen (2 DWA) om verder afgelegen woningen te rioleren voor hun afvalwater. Ge zien de relatief hoge kostprijs en het risico op on-doelmatig gebruik moet het aantal IBA’s zoveel mogelijk worden beperkt tot waar het echt nodig is en moet bij voorkeur aansluiting op een vorm van riolering worden voorzien. In kwetsbare gebieden zal wel worden begonnen met de installatie van IBA’s. Eventueel kunn en daarop clusters van woningen worden aangeslo-ten. De IBA-plicht moet collectief worden uitgevoerd. Wa terzuivering, in zijn geheel, is dan een openbare dienst, zowel voor wie in te rioleren gebied woont als wie daarbuiten w oont en IBA-plichtig wordt. De aan-koop, plaatsing en onderhoud van de IBA’s gebeuren collectief met bi jhorende schaalvoordelen en des-kundigheid. De elektriciteitskost blijft ten laste van de gebruiker. De uitvoeringsplannen leggen deze plicht (via de bindende bepalingen die kunnen worden opgenomen in de uitvoeringsplannen) op aan de gemeen-ten. De gemeenten mogen de saneri ngsbijdragen (nu van toepassing op de rioollozers, mensen die hun afvalwater in de riolering lozen) aanrekenen aan de IBA-plichtigen (deze betalen nu uiteraard geen ge-meentelijke en bovengemeentelijke saneringsbijdrag e). Eventueel moet het maximum dat de gemeente mag aanrekenen voor de gemeentelijke saneringsb ijdrage (momenteel maximum 1,4 keer de bovenge-meentelijke bijdrage) kunnen worden opgetrokken als bl ijkt dat vele gemeenten anders niet in hun sane-ringsplicht kan voorzien. Om te vermijden dat wie in de uitvoeringsplannen wordt ‘ontzien’ van de IBA-plicht minder zou moeten betalen voor zijn drinkwater moet een heffing worden ingevoerd (een sanerings-bijdrage kan niet omdat er geen sanering plaatsvindt) die zorgt dat de totale waterfactuur gelijk is voor wie op riolering loost, wie een IBA heeft en wie niet wordt gesaneerd. Er moet een subsidie komen voor de kosten die ge maakt worden voor de uitbouw van het gemeentelijk IBA-park vanuit het Vlaams Gewest (RIO-fonds). De IBA-plichtige betaalt ook de gemeentelijke en boven-gemeentelijke saneringsbijdrage als een soort ‘huurgeld’ voor de gemeen telijke IBA. Uiteraard kunnen de gemeenten er voor kiezen om deze verplichting uit te besteden aan derden, zo als de drinkwaterintercom-munales (DWIC), die in sommige gevallen over de be nodigde expertise beschikken. Op deze manier wor-den ‘voorlopers’, gemeenten die nu reeds een beleid he bben op vlak van IBA’s niet gepenaliseerd. In ge-meenten waar de IBA-kost aanzienlijk is wordt deze gedeeltelijk gedragen door de waterprijs (niet door de 4 Er zijn vier klassen IBA's: klasse 1 is een septische put en klasse 2, 3A en 3B voldoen aan KIWA certificatie-eisen. Hierbij verwijdert een klasse 2 IBA met name zwevende stoffen. Een klasse 3A IBA verwijdert ook stikstof, en een klas-se 3B IBA verwijdert ook fosfaat. Een IBA klasse 1 is een bijzondere septische put, met een inhoud van minimaal 6 m³ verdeeld in 3 compartimenten in een verhouding van 2:1:1. Een IBA klasse 2 of 3 is kan bestaan uit twee of drie tanks of compartimenten. Te weten, een voorbezinktank waar de zwaardere (niet-organische) delen bezinken, een actief-slibtank met beluchtingsinstallatie, en een nabezinktank waar de vaste stoffen en bacterievlokken bezinken. De zuive-ring vindt in tegenstelling tot een septische put plaats onder aerobe omstandigheden. Bacteriën breken het organisch materiaal af.3gemeentefinanciën) of door het (V laamse) RIO-fonds. Vermits het aant al benodigde IBA’s dat in een ge-meente moet worden geïnstalleerd (gedeeltelijk) afha ngt van kwetsbare gebieden in deze gemeenten, is het billijk dat het Vlaams Gewest een aanzienlijk gedeel te van de kost op zich neemt via het RIO-fonds. In deze optie wordt de kost gedeeltelijk gesocialiseerd ov er alle inwoners van de gemeente (via de waterfac-tuur) en gedeeltelijk via de RIO-subsidies via algemene middelen gedragen. Er moeten ook premies voorzien worden (blijven) voor die IBA-plichtigen die niet op collectief aanbod wil-len of kunnen (in geval van eigen wate rwinners die niet op drinkwaterne t zijn aangesloten) ingaan, geen ‘opstalrecht’ willen verlenen aan gemeente of DWIC en eigen IBA wensen te plaatsen. Momenteel voorziet de Samenwerkingsovereenkomst 5 tussen Vlaams gewest en de lokale besturen een dergelijk premie. De nieuwe Samenwerkingsovereenkomst zou die ook moeten blijven voorzien. Het RIO-fonds moet dan uiteraard worden uitgebreid. Voor volgend jaar zou minister Crevits 25 miljoen eu-ro extra voorzien en 50 miljoen voor 2009. Op termijn is dit ruim onvoldoende. Het leggen van de IBA-plicht bij de gemeente zorgt er voor dat gemeenten er geen voordeel bij hebben de ene optie (collectief rioleren) te bevoordelen ten overstaan van de andere (IBA). In beide gevallen moet zij er immers zelf voor instaan. Alle inwoners van de gemeente waarvan het afvalwater wordt gezuiverd beta-len hiervoor hetzelfde bedrag. Waterzuivering wordt voor iedereen een openbare dienst. 5 www.samenwerkingsovereenkomst.be4 Ontwerp-motie voor de gemeenteraad De Gemeenteraad van , - gelet op de Europese Kaderrichtlijn Water, die verpli cht dat in 2015 overal een goede kwaliteit van op-pervlaktewater wordt bereikt; - gelet op het ‘ Jaarrapport Water’ van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) waaruit blijkt dat de het aantal meetpunten dat voldoet aan de basiskwaliteitsnorm niet significant toenam in 2006; - gelet op de opmaak van zoneringsplannen door de VMM waaruit blijkt dat in installaties voor de behandeling van afvalwater (IBA’s) zouden moeten worden geplaatst bij particulie-ren; - overwegende dat de kostprijs van deze IBA’s aanzienlijk is; - overwegende dat inwoners die beroep moeten doen op een IBA voor de zuivering van hun afvalwater, indien zij zelf voor deze investering zouden moet en instaan, een belangrijke meerkost zouden moeten betalen in vergelijking met inwoners die aangesloten zijn op de riolering; - overwegende dat een goede plaatsing en een gedegen onderhoud noodzakelijk is voor een effectieve zuivering van het afvalwater met behulp van een IBA; vraagt het College van Burgemeester en Schepenen: - er bij de Vlaamse overheid aan te dringen op snelle duidelijkheid ov er de timing van de uitvoerings-plannen die de zoneringsplannen moeten opvolgen; - er bij de Vlaamse overheid op aan te dringen dat deze uitvoeringsplannen een prioritisering moeten inhouden, waarbij de prioriteit moet gaan naar het uitbreiden van de collectieve riolering en de aanslui-ting van huishoudens hierop en waar bij de priori tisering van de benodigde IBA’s rekening wordt ge-houden met de te bereiken waterkwaliteit van de betreffende waterloop; - er bij de Vlaamse overheid op aan te dringen de saneringsbijdrage van IBA-gebruikers toe te kennen aan de gemeenten voor het overnemen van de saneringsplicht bij IBA-gebruikers; - er bij de Vlaamse overheid op aan te dringen dat er vanuit het Vlaamse Gewest subsidies komen voor IBA’s en dat hiervoor in het RIO fonds een speciale pot wordt voorzien; - er bij de Vlaamse overheid op aan te dringen dat de middelen voor het RIO-fonds, gezien de enorme saneringsinspanningen die de volgende jaren zullen worden geëist, aanzienlijk uit te breiden; - de voorbereidingen te treffen om de IBA-plicht van particulieren die volgens de uitvoeringsplannen een IBA moeten installeren over te nemen; - een informatiecampagne te ondernemen naar de in woners die aan IBA-plicht worden onderworpen om hen te wijzen op de overname hiervan door de gemeente. namens sp - a pittem

10:49 Gepost door Hendrik Van Walleghem in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Hallo, Ook jouw blog is ondanks de storm van het voorbije weekend niet weggewaaid zie ik. Waarschijnlijk omdat je bezoekers het hier leuk vinden en het dan ook willen behouden. Of moet ikzeggen helpen vasthouden. Nog een leuke avond en tot nog eens…

Gepost door: arroyo de la miel | 02-12-07

De commentaren zijn gesloten.